12.6 C
Belgrade

Karapešićeva kuća u Grockoj iz ugla Zavoda za zaštitu spomenika kulture grada Beograda

Grocka doživljava intenzivniji razvoj kao trgovački i privredni centar oblasti posle 1815. godine, nakon povratka stanovništva i stabilizovanja političkih prilika u Srbiji, o čemu svedoči porast broja domova tokom prve polovine devetnaestog veka.

Prvi poznati vlasnik, a najverovatnije i graditelj, Karapešićeve kuće u Grockoj, u prvoj polovini 19. veka, bio je Lazar Dugalić, visoki činovnik lokalne administracije i imućni domaćin, čije se ime u pomenutom periodu pominje u kontekstu privrednog i političkog života Grocke.

Lazar Dugalić nije imao potomstva. Posle njegove smrti, njegova žena je živela s porodicom Karapešić, s kojom je bila u prijateljskim i rodbinskim odnosima i kojima je ostavila svoj veliki imetak zajedno s kućom.

U vlasništvu ove ugledne porodice, čiji su članovi bili na značajnim položajima u vladi i privredi (Stevan Karapešić je jedan od članova Osnivačkog odbora Narodne banke Srbije), ostala je i danas. U kući se stalno živelo do 1998. godine.

Kuća porodice Karapešić se nalazi u dvorištu, u Zlatiborskoj ulici br. 9. Sagrađena je kao višedelni objekat, s tremom, četiri sobe i kućom – prostorijom sa odžaklijom u sredini. Kako se nalazi na delu terena u padu, ispod jednog dela kuće je podrum zidan u opeci, dok je iznad objekat bondručne konstrukcije sa ispunom od čatme i ćerpiča, omalterisan blatnim malterom. Tavanica iznad prizemlja je od drvenih greda s kolenikama (zemljani malter sa slamom obmotan oko štapova). Krovna konstrukcija je tipično tradicionalni sistem, podužna stolica zvana pop. Za razliku od drugih varoških gročanskih kuća, kojima i pripada po svojim tipskim obeležjima, a koje imaju asimetričnu podelu unutrašnjeg prostora, kuća porodice Karapešić ima simetričan raspored. Ovakav raspored najverovatnije nije primaran, već je nastao kasnijom pregradnjom trema i zadržao se do danas.

Dok se u kući stalno stanovalo, bila je dobro održavana, ali nakon toga počela je brzo da propada. Sadašnja vlasnica Nadežda Pantić, dip. inž. arhitekture, prema uslovima i projektu Zavoda za zaštitu spomenika kulture grada Beograda, uspela je, uz izuzetne napore, da obnovi kuću. Obimni radovi koji su izvedeni u periodu 2011–2013. godine predstavljaju primer dobre konzervatorske prakse, koja podrazumeva očuvanje autentičnog izgleda i upotrebljenih materijala. Sačuvani su i restaurisani i originalni komadi nameštaja.
Karapešićeva kuća u Grockoj, u ulici Zlatiborska br. 7 je utvrđena je za kulturno dobro 1966. godine.

Beogradski Portal

Vremenska prognoza

Belgrade
scattered clouds
12.6 ° C
13 °
12.5 °
83 %
3.6kmh
40 %
Пет
18 °
Суб
13 °
Нед
13 °
Пон
15 °
Уто
12 °

Servisne vesti

Završava se jesenje suzbijanje odraslih jedinki krpelja

Sektor ekologije i unapređenja životne sredine JKP „Gradska čistoća” današnjom akcijom suzbijanja krpelja sa zemlje na javnim površinama teritorije grada Beograda završava jesenju, ali...